Bạn có thể cưỡng lại một miếng chả cá dai sần sật, cắn vào thấy sự đàn hồi cực đã và độ giòn tan nơi đầu lưỡi? Sự khoái cảm đó chính là cái bẫy chết người mà Hàn the (Borax) giăng ra. Từ lâu, Hàn the đã bị Bộ Y tế cấm tuyệt đối khỏi danh mục phụ gia thực phẩm, nhưng tại các lò sản xuất chả cá thủ công lẫn quy mô lớn, nó vẫn là “vị vua” không thể thay thế. Người ta sẵn sàng đánh đổi tính mạng của khách hàng để lấy cái cấu trúc “hoàn hảo” mà không một loại thịt cá tươi nào có thể tự thân tạo ra được. Hàn the không chỉ tạo độ dai giả tạo mà còn giúp miếng chả cá ngậm nước, tăng trọng lượng và giữ cho bề mặt không bị khô héo giữa tiết trời nắng nóng; đây là một chất độc tích lũy, nghĩa là bạn không chết ngay lập tức mà cơ thể sẽ bị tàn phá từ từ theo năm tháng. Sự tranh cãi dữ dội luôn tồn tại giữa một bên là lợi nhuận kếch xù của tiểu thương và một bên là nỗi đau bệnh tật của người dùng, nhưng cuối cùng, kẻ chịu trận vẫn luôn là những người nội trợ ham đồ rẻ và thích độ dai “bất thường”.
Cơ chế “hóa thạch” protein của Hàn the
Tại sao Hàn the lại có quyền năng biến đống cá vụn, cá ươn thành đặc sản dai ngon? Về mặt hóa học, Borax tạo ra các liên kết chéo giữa các chuỗi polymer của tinh bột và protein trong thịt cá, biến hỗn hợp chả thành một cấu trúc mạng lưới cực kỳ bền vững, giống như cách người ta lưu hóa cao su. Chính vì vậy, miếng chả có Hàn the sẽ không bao giờ bị bở, dù bạn có nhào trộn bao nhiêu bột hay nước vào đi chăng nữa. Độ dai của chả cá sạch đến từ việc giã tay kỹ lưỡng để giải phóng Myosin trong cơ thịt cá, còn độ dai của chả cá “hóa chất” đến từ phản ứng hóa học cứng nhắc; một đằng là tinh túy từ sức người, một đằng là sự cưỡng bức sinh học bằng hóa chất công nghiệp. Điều đáng sợ là Hàn the còn có khả năng khử mùi hôi và ngăn chặn nấm mốc, khiến người ăn hoàn toàn mất đi khả năng nhận biết bằng khứu giác về độ tươi ngon thực sự của cá.
Sự tích tụ chết chóc: Khi gan và thận “kêu cứu”
Hàn the là kẻ sát nhân thầm lặng vì nó không đào thải hết ra ngoài. Khoảng 10-20% lượng Hàn the nạp vào sẽ tích tụ vĩnh viễn trong mô mỡ, xương, và đặc biệt là gan, thận. Việc tiêu thụ chả cá chứa Hàn the thường xuyên sẽ dẫn đến hội chứng nhiễm độc mãn tính: gây chán ăn, suy nhược, rối loạn chức năng gan, thận và thậm chí là vô sinh ở nam giới hoặc gây dị tật thai nhi. Trong những trường hợp cấp tính, nó có thể gây nôn mửa, tiêu chảy và co giật. Thế nhưng, vì những triệu chứng này thường không xuất hiện ngay sau bữa ăn, nên nhiều người vẫn vô tư thưởng thức miếng chả cá dai giòn ngoài vỉa hè mà không hề hay biết mình đang tự tay “ướp xác” các cơ quan nội tạng của chính mình. Sự thật là không có một ngưỡng an toàn nào cho Hàn the trong thực phẩm, chỉ có sự lựa chọn giữa sức khỏe và sự ngon miệng đầy rủi ro.
Cách vạch mặt chả cá chứa Hàn the bằng giác quan và mẹo nhỏ
Làm thế nào để biết miếng chả cá vàng ruộm kia có đang “ngậm” đầy Hàn the? Hãy thử dùng một tờ giấy nghệ (giấy thấm nước dịch chiết từ nghệ tươi). Khi tiếp xúc với Hàn the trong môi trường ẩm của chả cá, giấy nghệ sẽ chuyển từ màu vàng sang màu đỏ sẫm chỉ sau vài giây. Đây là phản ứng hóa học đặc trưng không thể chối cãi. Về cảm quan, chả cá có Hàn the thường dai một cách cực đoan, khi nhai có cảm giác hơi “sần sật” giống như nhai sụn hoặc cao su chứ không có độ mềm dẻo tự nhiên của thịt. Chả cá sạch khi bẻ ra sẽ thấy các thớ thịt không đồng nhất, có những lỗ khí li ti do quá trình giã và quết thủ công, trong khi chả cá Hàn the thường có bề mặt cắt mịn thín, đồng nhất như thạch. Đã đến lúc chúng ta phải từ bỏ tư duy thích đồ “dai – giòn – bóng – rẻ” để cứu lấy tương lai sức khỏe của chính mình. Đừng để miếng chả cá nhỏ bé trở thành nguyên nhân của những bi kịch lớn về sức khỏe trong gia đình bạn.
