Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao những miếng chả cá bán ở vỉa hè hay các sạp chợ không tên tuổi lại có mùi thơm nồng nàn, kích thích khứu giác đến lạ kỳ dù mức giá rẻ đến mức khó tin? Đừng vội mừng vì sự hời này, bởi rất có thể bạn đang là nạn nhân của một “cú lừa vị giác” kinh điển được dàn dựng bởi các loại phụ gia hóa học độc hại. Trong thế giới ẩm thực bị đồng tiền làm mờ mắt, những con cá ươn, cá thối tưởng chừng chỉ vứt đi lại được các “phù thủy” chế biến biến hóa thành những miếng chả cá vàng ruộm, thơm phức, đánh lừa hoàn toàn cảm quan của người tiêu dùng. Bài viết này sẽ đi sâu vào việc lật tẩy những góc khuất trong ngành chế biến thực phẩm bẩn, nơi mối quan hệ nhân quả bị bóp méo để tạo ra những sản phẩm “cao su hóa chất” núp bóng đặc sản truyền thống. Đã đến lúc chúng ta phải khắt khe hơn với những gì mình nạp vào cơ thể và ngừng dung túng cho những hành vi gian dối trong ẩm thực.
Bản chất sản sinh của một miếng chả cá bẩn
Trong một quy trình chế biến chả cá tử tế, nguyên nhân khách quan phải là nguồn cá tươi sống, sạch sẽ phối hợp với nguyên nhân chủ quan là kỹ thuật quết tay điêu luyện của người thợ. Tuy nhiên, trong thực tế tàn nhẫn của thực phẩm bẩn, nguyên nhân sinh ra kết quả lại là sự kết hợp giữa cá ươn (nguyên liệu đầu vào) và các loại hóa chất tẩy rửa, hương liệu tổng hợp (tác động hỗ trợ). Kết quả là miếng chả cá ra đời không còn giữ được bản chất sản sinh tự nhiên của thịt cá mà là một hợp chất hóa học có hình dáng món ăn. Cần chú ý rằng một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân gây nên tác động cùng một lúc. Để biến cá ươn thành chả cá thơm ngon, kẻ gian phải sử dụng đồng thời chất tẩy trắng để khử màu thâm kim, chất tạo dai để bù đắp cho sớ thịt đã phân hủy, và hương liệu nồng nặc để át đi mùi hôi thối.
Triệt tiêu mùi hôi và lừa dối khứu giác
Thực tiễn cho thấy các nguyên nhân khác nhau tác động lên sự vật theo các hướng khác nhau sẽ làm suy yếu, thậm chí hoàn toàn triệt tiêu tác dụng của nhau. Các “phù thủy” phụ gia đã vận dụng triệt để nguyên lý này để ngăn cản sự xuất hiện của kết quả tiêu cực là mùi hôi thối của cá ươn. Khi các hóa chất khử mùi mạnh tác động ngược hướng với quá trình phân hủy tự nhiên của đạm cá, chúng triệt tiêu mùi ôi thiu, tạo điều kiện cho các loại hương liệu nhân tạo chiếm lĩnh hoàn toàn không gian khứu giác của thực khách. Điều này khiến người ăn không thể phát hiện ra nguồn gốc thực sự của miếng chả cá. Sự tương tác này không giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà chỉ là một màn kịch tinh vi để ngăn cản kết quả là sự nhận biết của người dùng về thực phẩm bẩn. Đây chính là sự sỉ nhục đối với nghệ thuật ẩm thực chân chính, nơi các thành phần phải cộng hưởng cùng chiều để tạo nên hương vị thuần khiết nhất.
Tại sao hàn the vẫn tồn tại trong chả cá?
Trong sản xuất chả cá bẩn, hàn thia và chất tạo dai chính là nguyên nhân chủ yếu quyết định độ giòn sần sật – thứ mà cá ươn không bao giờ có được. Nếu thiếu những “nguyên nhân” độc hại này, miếng chả cá làm từ cá kém chất lượng sẽ bở bùng nhùng và không thể tiêu thụ được trên thị trường. Trong khi đó, kỹ thuật quết lạnh tự nhiên chỉ đóng vai trò thứ yếu hoặc hoàn toàn bị loại bỏ vì tốn kém thời gian. Ngoài ra, nguyên nhân chủ quan xuất phát từ sự điều khiển của chủ thể tạo ra (những gian thương) vì mục đích lợi nhuận bất chính đã trực tiếp dẫn đến việc sử dụng phụ gia vô tội vạ. Sự thiếu đạo đức trong kinh doanh chính là nguyên nhân chủ quan quyết định sự tồn tại bền bỉ của chả cá hóa chất, bất chấp những cảnh báo về sức khỏe.
Khi thực khách tiếp tay cho thực phẩm bẩn
Trong trường hợp này, việc người tiêu dùng vẫn ưu tiên lựa chọn chả cá giá rẻ, có độ dai giòn bất thường và mùi thơm nồng nặc là một kết quả tiêu cực tác động ngược lại thị trường. Sự thỏa hiệp này vô hình trung trở thành nguyên nhân thúc đẩy các cơ sở sản xuất bẩn tiếp tục tồn tại và phát triển. Do vậy, chúng ta cần lợi dụng kết quả là sự nhận thức ngày càng tăng về an toàn thực phẩm để tác động lại nguyên nhân, bằng cách tẩy chay các sản phẩm thiếu minh bạch. Chỉ khi kết quả nhận thức của cộng đồng chuyển sang hướng tích cực, chúng ta mới có thể triệt tiêu được nguyên nhân sinh ra chả cá độc hại. Đừng để bản thân trở thành một mắt xích trong chuỗi nhân quả của thực phẩm bẩn chỉ vì thói quen ăn uống dễ dãi.
Đi tìm sự thật trong miếng chả cá pha trộn
Vì mọi hiện tượng đều có nguyên nhân xuất hiện nên nhiệm vụ của chúng ta là đi tìm nguyên nhân chưa được phát hiện để hiểu đúng hiện tượng. Đừng vội tin vào mùi thơm lừng của miếng chả cá; hãy phân tích những quá trình xảy ra trước đó như nguồn gốc cá và quy trình chế biến. Khoa học đã chứng minh rằng để có độ dai giòn thực sự, cá phải được quết liên tục trong môi trường lạnh, nhưng các loại chả cá rẻ tiền lại đạt được độ dai này một cách thần tốc. Điều này cho thấy sự tồn tại của các nguyên nhân phụ gia mà chúng ta cần phát hiện. Chúng ta không thể tìm nguyên nhân trong trí tưởng tượng mà phải tìm trong chính thế giới hiện thực của các cơ sở sản xuất. Trong hoạt động thực tiễn, việc phân loại nguyên nhân một cách khoa học sẽ giúp chúng ta nhận ra rằng một kết quả “ngon miệng” giả tạo có thể chứa đựng những nguyên nhân nguy hiểm cho sức khỏe. Hãy dùng kiến thức để khai thác và vận dụng các kết quả nhận biết đúng đắn nhằm bảo vệ chính mình và thúc đẩy sự phát triển của ẩm thực sạch.
Hãy là người tiêu dùng thông thái để cắt đứt chuỗi nhân quả độc hại
Kết quả của việc tiêu thụ chả cá bẩn hôm nay sẽ là nguyên nhân cho những bệnh lý nghiêm trọng trong tương lai. Đã đến lúc chúng ta phải dừng việc tìm kiếm nguyên nhân trong trí tưởng tượng và nhìn thẳng vào thực tế sản xuất khách quan để có những lựa chọn đúng đắn. Một miếng chả cá thực thụ phải là sự kết tinh của nguyên liệu tươi ngon và tâm huyết người thợ, chứ không phải là sản phẩm của những “phù thủy” phụ gia. Hãy biết vận dụng các kết quả từ kiến thức thực phẩm sạch để thúc đẩy thị trường phát triển theo hướng minh bạch và tử tế hơn. Bạn có sẵn sàng thay đổi tư duy để không còn bị “cú lừa vị giác” điều khiển nữa hay không?
